maandag 23 september 2019

'Met mijn hobby op mijn werk'


Prachtig om te zien hoe MuzIC ook artsen inspireert om muziek te gaan maken op hun IC! Het is weer duidelijk dat muziek een positieve invloed heeft op patiënten, personeel en familie.

Met mijn hobby op mijn werk

Sinds de maand december ben ik begonnen met pianospelen op onze IC in het HMC in Den Haag. Enthousiast gemaakt door initiatieven zoals MuzIC kwam binnen onze intensivistengroep de gedachte op dat onze IC wellicht ook iets zou kunnen doen met muziek op de IC. Door enkele van mijn collega-intensivisten werd contact gelegd met de initiatiefnemers van MuzIC, vooral om hun ervaringen te horen en om ideeën op te doen. Maar dan is er nog meer voor nodig om ook daadwerkelijk muzikanten op je IC te hebben staan die voor de patiënten kunnen spelen. Daarnaast was de vraag ook of onze IC er wel voor geschikt is en of het allemaal praktisch goed uit te voeren is. 
Toen kreeg ik het idee om zelf te gaan spelen op onze IC. Pianospelen is 1 van mijn grootste hobby’s en wat is er mooier dan hobby en werk te kunnen combineren? Ik sleepte mijn elektrische piano mee naar het ziekenhuis en heb op een avond tijdens een rustige dienst mijn piano op onze IC neergezet. Onze IC bestaat uit twee units van ieder 8 bedden, waarbij alle 8 kamers op 1 ruimte uitkomen. Ik heb mezelf met de piano en een kleine versterker middenin de ruimte geposteerd en begon met een rustig ritme met gepast volume improvisatiemuziek te spelen. De piepjes van de monitors op de IC, het zuigende geluid van de beademingsmachines, het hoesten van de patiënten en het geroezemoes van de artsen en verpleegkundigen leken wat naar de achtergrond te geraken. 
Vanuit mijn ooghoek zag ik de armen van een patiënt omhoog komen, die zachtjes meebewogen op het ritme van de muziek. De verpleegkundigen liepen langs mij heen-en-weer om voor hun patiënten te zorgen, maar de muziek leek wel voor een algehele rust te zorgen, zowel bij de patiënten als bij het IC-team. Ik heb meerdere keren gezien dat de hartfrequentie en ademhalingsfrequentie van patiënten beduidend lager werden tijdens het spelen. Daarnaast heb ik van meerdere patiënten gehoord dat ze het fijn vonden om naar de muziek te luisteren en datzelfde geldt voor de verpleegkundigen op onze IC.
Ik vind het een mooie ervaring om op mijn eigen IC muziek te kunnen maken, te midden van de patiënten waar ik voor zorg en de verpleegkundigen waar ik dagelijks mee werk. Het voordeel van spelen op mijn eigen IC is dat ik heel goed in kan schatten welke momenten wel en welke momenten niet geschikt zijn om te spelen. Ik ben van plan om door te gaan met pianospelen op onze IC, maar hoop dat we uit kunnen breiden met meer muzikanten die ook hun instrument kunnen bespelen op een, op het eerste oog, wat ongewone plek. Hoewel ik denk dat we de muziek niet per se als een behandeling moeten zien, geloof ik wel dat muziek kan zorgen voor rust en ontspanning en daarmee op een positieve manier kan bijdragen aan het herstel en welzijn van onze patiënten.

Peter van Vliet (neuroloog-intensivist Haaglanden Medisch Centrum, Den Haag)

zaterdag 24 augustus 2019

'Ik kweekte mijn geheugen terug.'


Ex IC-patient, Martin, vertelt over zijn zeer indrukwekkende ervaring met de kracht van muziek op het brein! Wat ongelooflijk mooi wat het maken van muziek hem heeft opgeleverd, na zijn kritieke IC-opname. Dit toont nog maar eens aan dat muziek een stimulerend, en daarmee helend, effect kan hebben op het brein!

" Korte termijn geheugen.

Het is oktober 2002.
Wat zit daarin? Miska is met mijn vrouw Rita op zolder en wijst naar mijn gitaarkoffer. De gitaar van opa, zegt Rita. Ik heb hem in 1994 gekocht van mijn gitaarleraar. Na 6 jaar stopte ik door tijdgebrek. Mijn gitaar verdween in de koffer en later naar zolder. 'Zien' vraagt Miska, ze is 2 jaar. 
Een jaar daarvoor op 30 augustus was ik in blinde paniek met een legionella besmetting binnengebracht op de IC van het Weezenlanden ziekenhuis in Zwolle. Mijn longen zaten vol bacteriën en de afvalstoffen daarvan vergiftigde mijn bloed. De koorts was extreem hoog, ik had ernstige severe sepsis en nog een longcapaciteit van slechts 25%. Mijn lichaam zat onder de blauwe en zwarte vlekken, mijn inwendige organen stonden op het punt van afsterven en ik was in coma gebracht. Omdat er toch niets te redden viel gebruikten ze me als proefkonijn voor een experimenteel middel tegen sepsis. Elke dag hoort mijn gezin in gesprekken met de artsen hoe de staat is. In de tweede week laten ze me langzaam en gefaseerd bijkomen. 
Ik hoor nieuws. Aanslag, twin towers en “vraag” een verpleger de radio uit te zetten. Ik kan alleen met mijn ogen wenken. Door de "tube-beademing" is praten niet mogelijk. Door coördinatieproblemen kan ik ook niet schrijven. Communicatie is onmogelijk. Ik leef fysiek in mezelf, ik in een lichaam. Ik lig op een elektrisch bed die automatisch opgeblazen wordt en leegloopt, armen gestrekt langs mijn lichaam de polsen omhoog. In mijn rechterpols zit een kraantje. Hieruit tappen ze tweemaal daags buisjes bloed. Elke ochtend lichten ze me op om een koude harde plaat onder mijn rug te leggen voor longfoto’s. Overal zitten slangen in en aan. Geeft een metertje te weinig zuurstof aan in het bloed dan gaat een kraantje verder open. Bij te weinig vocht draaien ze aan een andere. Bij te veel draaien ze hem ietsje dicht. 
Ik hoor de artsen praten dat ze rekening houden met onherstelbaar hersenletsel door de langdurige narcose en de vele chemicaliën. Een jaar later bleek inderdaad dat veel hersencellen verloren waren gegaan. Mijn korte termijn geheugen is rampzalig. Ik voel gedachten of dingen die ik moet onthouden langzaam wegvlieden. En even later voel ik dat er iets was maar ik weet niet meer wat.

Miska en Rita komen de huiskamer binnen met mijn oude gitaar. Miska zegt 'Opa spelen!'. Gelukkig vond ze het al mooi dat er überhaupt geluid uit kwam, want veel meer lukte me niet. Vanaf dat moment hield ik mijn gitaar in de buurt en probeerde af en toe wat. Het was voldoende om wat akkoorden te kunnen spelen, iets Braziliaans of beetje Jazz. Maar tot mijn grote frustratie lukte het niet te onthouden wat en hoe ik speelde. 
Ik vond op internet muziekstukken soms met akkoorden erbij meestal alleen met de benaming dus A, Em of B7. Ik kopieerde de nummers naar “word” en luisterde naar het origineel terwijl ik akkoorden uitprobeerde. De volgende dag moest ik opnieuw beginnen, was ik alles weer kwijt. Wat zegt C of G of D7 als je niet weet waar het voor staat? Ik probeerde bij de uitgeprinte tekst figuurtjes te tekenen van 6 snaren gekruist door 5 fretten (de metalen stripjes op de hals). Hierdoor kon ik zien waar ik mijn vingers moest zetten. Vervolgens besloot ik ze in Paint te tekenen. Zo ontstond een bestand van mijn akkoorden op naam en op positie en kon ik ze steeds opnieuw gebruiken. 6 snaren gekruist door fretten met hierop in zwarte punten de vingerzetting, de positie op de hals en de naam erboven (Google maar naar chords). Dankzij de figuurtjes wist ik hoe en op welk moment ik wat moest spelen. 
Al snel merkte ik voortgang in mijn spel. Door de steeds moeilijkere nummers die ik koos moest ik bij elke keer akkoorden bijtekenen. Na ongeveer een jaar tekenen, zien, spelen en luisteren merkte ik eigenlijk ook nog iets anders, mijn geheugen werd steeds beter. De “bijwerking” bleek te zijn, dat andere “loze” hersencellen werden aangezet de functie van mijn korte termijn geheugen over te nemen. Ik kweekte feitelijk mijn eigen geheugen terug. Dankzij de aansporing van Miska kreeg ik mijn geheugen terug, heb een bestand van 600 akkoorden en speel puur voor eigen genoegen met plezier veel mooie nummers.
Op 11 september 2019 wordt ik in mijn tweede leven 18 jaar en Miska 19 in het haar eerste."


Martin van Heyningen



"Ik begin te zingen en de moeder breekt."




Ontzettend fijn dat Rosanne telkens deze indrukwekkende en emotionele ervaringen zo mooi op papier zet. Ze weet ons allen te raken met haar ervaringen, de tranen springen meteen in mijn ogen.. Wat een mooi werk leveren de muzikanten en organisatie van MuzIC. Dit is zoveel meer dan goud waard!

Blog MuzIC Rosanne Alderliefste #5
d.d. 16 augustus 2019 - UMCU

Emoties, zo ontzettend veel emoties! Nu sta ik bekend als dramaqueen (alleen omdat ik ooit de rol van Medea vertolkte, dat begrijp je), maar vandaag was ik vast niet de enige met een hoop verschillende gevoelens. De dag begint met mijn knappe geliefde uitzwaaien, die een weekendje met mijn schoonmoeder en aanhang wegvliegt. Mijn schoonmoeder wilde nog zo graag een keer naar Zuid-Frankrijk, waarschijnlijk voor haar de laatste keer. Bij het inpakken van mijn gitaar heb een lichte brok in mijn keel, maar ik ben ook hyper. Natuurlijk door de twee extra sterke koffies die ik deze ochtend gulzig dronk, maar vooral door de gedachte dat ik weer iets moois ga doen vandaag: muziek maken op de intensive care. In de stationshal wordt de piano bespeeld, de cassière lacht als ik mijn broodje afreken en mijn medereizigers stralen de rust uit van het voorlopig nog niet in te hoeven stappen. Eenmaal in de trein voel ik mezelf toch ietwat neerslachtig naar de voorbijtrekkende landschappen kijken. Mijn zangdocent zei ooit dat hij dat een oud woord vond, neerslachtig, een beetje zwaar ook. Ik vind het wel mooi, want een synoniem ervan is ‘in mineur gestemd’ en dat past weer zo lekker.
Als ik in Utrecht het ziekenhuis inloop ben ik weer sharp en zie ik geen reden om mij te beroepen op force majeure (twee woordgrappen in één zin, moet wel een beetje luchtig blijven). Op de intensive care word ik weer warm ontvangen door de IC-verpleegkundige. Ik vraag hem of het druk is vandaag, want de IC oogt kalm. Of is dat soms een vreemde vorm van optisch bedrog, als gevolg van alle patiënten in aparte kamers, gescheiden van de buitenwereld door sluisdeuren en glazen muren? De nuchtere IC-verpleegkundige verwijst me naar een ruimte om mijn spullen uit te pakken. Onderweg word ik nageroepen door een andere IC-verpleegkundige: “Muzikante! Muzikante!”. Ik draai me om en kijk haar vragend aan, terwijl ze mijn kant op holt. “Ja, de patiënte in die kamer daar wil héél graag muziek. Dat heeft ze al vaker gehad en dat vond ze heel fijn. We moeten straks iets met haar doen, dus het is fijn als het daarvoor kan. Kan je bij haar komen?” Ze pauzeert en ik zie dat ze mij bekijkt, in m’n regenjas met verwilderd haar en ontstemde gitaar, alsof het nu ook bij haar doordringt dat ik nog even moet landen. “Of moet je nog omkleden ofzo?” vraagt ze. Ik grinnik en bewonder haar vastberadenheid om voor haar patiënte muzikale afleiding te organiseren.
 Niet veel later sta ik voor de kamer. Het is de kamer van de patiënt die aangegeven heeft dat er foto’s mogen worden gemaakt voor een krantenartikel over MuzIC. Terwijl we op de fotograaf wachten, start een IC-verpleegkundige op de gang zijn grappen. “Nou begin maar, maar je hoeft niet met je tanden te spelen hoor! Of moeten we je haar nog doen of wat make-up?” Ik nodig hem uit om mee te zingen, maar dat hoeft niet zo van hem. Samen met de vriendelijke fotograaf lopen we de kamer binnen. Daar ligt de patiënte, als kersverse verloofde van de man die naast haar zit, vertelt de verpleegkundige mij. Hartjesballonnen pronken aan het bed. “Gefeliciteerd! Ervan uitgaande dat ze ja heeft gezegd natuurlijk.” flap ik eruit. Gelukkig wordt er gelachen, ook míjn flauwe grappen mogen op de IC. Terwijl ik liefdesliedjes voor het toekomstige bruidspaar speel, beweegt de fotograaf zich netjes en rustig door de ruimte. Familieleden maken ook vaak foto’s en filmpjes, maar ik merk dat zo’n professionele camera in je snoet een beetje vreemd voelt in zo’n intieme zetting. Dat weegt natuurlijk niet op tegen het feit dat het is superfijn is dat er aandacht is voor dit project én dat de familie dankzij de foto’s straks hopelijk een mooie herinnering heeft aan deze ervaring. Bij het laatste liefdesliedje houden de tortelduifjes elkaar vast en wanneer ik zing over hoe prachtig de bruid eruitziet in haar jurk, kijkt het mooie koppel elkaar verliefd aan.
Met de emotieteller al op flinke toeren leidt de verpleegkundige me naar de volgende patiënt, een jonge man met zijn ouders. Ik begin te zingen en de moeder breekt. De jongen opent zijn ogen half en kijkt ons aan. “Oh jonge toch...” stamelt de moeder en draait zich om naar mij. “Kijk nou toch. Hij ziet je spelen hoor! Hij ziet ons hoor!” Ze zingt haar zoon liefdevol toe en fluistert zachtjes lieve dingen. De vader omhelst de IC-verpleegkundige die meeluistert: “Dankjewel dat je dit geregeld hebt, man.” De moeder omhelst na het zingen ook mij. Nu ik dit zo schrijf herleef ik het moment met prikkende tranen achter m’n ogen, maar op dat moment knuffel ik terug en vraag ik of ze het fijn vinden als ik nog wat speel. “Och ja, je mag hier de hele middag blijven doorgaan als je wil.” Ik speel nog een paar rustige nummers en beloof hen later nog even terug te komen als ze dat fijn vinden. Er is nog een andere patiënt die toch ook heel graag muziek wil horen. Zij kan niet spreken, maar communiceert wel met haar ogen. Ik begin te spelen en dan, tijdens een van de liedjes, strekt ze haar arm uit en pakt met haar linkerhand die van haar IC-verpleegkundige stevig vast. Met haar rechterhand wenkt ze ook de andere IC-verpleegkundige en pakt zijn hand in de hare. Dan kijkt ze mij aan, ze wil ook mijn hand. ‘Och jeetje…’ stamelt de IC-verpleegkundige ontroert. Ik laat mijn gitaar los, pak haar vast en zing de rest a capella. Hoewel ik het liefst de hele dag op de IC blijf spelen voor patiënten en verpleegkundige die daar behoefte aan hebben, voel ik dat het tijd is om af te ronden. Toch bied ik iedere IC-medewerker die mij op de terugweg aanspreekt aan om nog iets voor hen te spelen. Het is zo fijn om te zien dat muziek mensen nieuwsgierig maakt, voor een beetje afleiding zorgt en vaak precies de juiste snaar raakt. Op het tempo van de muziek uit mijn oortjes loop ik het ziekenhuis uit. Ik heb een soort sugar rush aan emoties binnen een harmonie van indrukken. Oftewel, tijd voor een biertje.
Op het moment dat ik dit schrijf zit ik in de trein terug naar huis. Het enige dat me tegenhoudt om niet te huilen is dat ik dat niet graag publiekelijk doe, tenzij voor de camera of op toneel natuurlijk. Of komt het weer door de gedachte die gelijk na deze emotiewave komt? Mon dieu, wat is dit toch mooi werk. Wat zijn die patiënten dapper en de IC-verpleegkundigen stoer. Ik weet het, als je m’n andere blogs hebt gelezen val ik in herhaling. Van complimenten kan je nooit te veel geven las ik ooit ergens. Top dus van jou, dat je nu de tijd neemt om iets over MuzIC te lezen (geen grap, ook niet sarcastisch).  Inmiddels bijna terug in Amsterdam, niet vergeten uit te stappen. Ik vang nog een gesprek op van twee net zo uitgelaten studenten die ook duidelijk zin hebben in weekend. “Ze hebben de deadline verplaatst, super chill.” Ik had me voorgenomen straks nogal streng te zijn met deadlines. Wat denk je, zou ik als alternatief mijn studenten ook met een muzikale intervisie blij kunnen maken? Ik ga alvast opzoek naar liedjes over circulaire economie en anders mag ik vast ‘Eliminating waste and the continual use of resources Makes the World Go Round’ van Madonna of ‘You Spin me Around (Like energy and material loops)’ van Jessica Simpson lenen. Krijg ik vast geen complimenten voor, maar hoe egocentrisch Medea ook leek, spelen op de IC doe ik niet voor het applaus. Wel voor de sterke ouders, waar ik als laatste vandaag bij terugkeerde en inmiddels ook oma meezong en opa de melodieën floot. En voor de IC-medewerker op de gang die ‘wel iets wilde horen’ en zo ongeremd ‘Laat Me’ mee zong dat de andere verpleegkundigen en familieleden verbaasd doch vermaakt kwamen kijken. Emoties, zo veel emoties. Straks m’n eigen lieve dramaqueen ophalen van de crėche om samen het weekend én het leven vieren. Don’t worry, ik geef hem nog geen bier.

woensdag 31 juli 2019

“Oh, dat is mijn liedje!”


Na lange tijd weer een prachtige blog van Rosanne Alderliefste! 

En door het fantastische werk van de muzikanten, het team eromheen, en in het bijzonder de initiatiefneemster Lorette Gijsbers, wie iedereen bij elkaar heeft gebracht, is MuzIC nu een stichting!!




Blog MuzIC Rosanne Alderliefste #4
d.d. 12 juli 2019

Vandaag is het onstuimig weer in Utrecht. Optimistisch – of misschien vergeten op de buienrader te kijken – heb ik geen paraplu meegenomen. Op Utrecht Centraal wachten alle reizigers braaf tot de ergste hoosbui voorbij is. Ik kijk op mijn horloge, kijk nog eens goed om me heen of ik nog ergens snel een paraplu kan scoren en rits dan mijn jas goed dicht. Het is nog wel even met de tram naar Nieuwegein en ik wil ruim op tijd zijn. Ik denk aan de gitaarwinkel die mij speciaal deze gitaarhoes verkocht opdat ik de Amsterdamse regen zou kunnen trotseren. Dat moet dan ook wel in Utrecht lukken, denk ik bij mezelf, en ik zet het op een moedig sprintje.
            Doorweekt van minder dan vijf minuten trappen naar beneden stap ik de tram in. Mascara uitgelopen en wet hair look, maar mijn gitaar heeft nergens last van. Als ik mijn mobiel open om naar wat muziek te luisteren moet ik lachen om mijn bericht op Instagram. Een foto van mijn wapperende haren in een licht zonnetje over hoe je je nooit moet laten intimideren door de stad Amsterdam. Het liefst voeg ik er een selfie aan toe met de tekst: “als men de regen trotseren kan, dan behoort met thuis in Amsterdam”. Maar ik ben in Utrecht en ik wil wel eerlijk blijven. Ik veeg de mascara van mijn wangen en volg de stad door de beslagen ruiten.
            Eenmaal in het ziekenhuis ril ik van de kou, maar ik word lief ontvangen door een IC verpleegkundige die me de keuken wijst. Nippend van mijn warme kopje thee stem ik mijn gitaar, terwijl een andere IC verpleegkundige de kamer binnenkomt. “Het is een onrustige dag, net zoals het buiten.”, vertelt ze me. Misschien voelen de patiënten dat wel, of verlangen ze juist om net zoals ik weer even de regen te kunnen voelen. “Hopelijk kan jij met jouw muziek wat rust brengen. Niet alleen voor de patiënten en familie, maar voor de hele IC.” vervolgt ze. Voordat we starten laat ze nog wat muzieksuggesties zien van een andere IC verpleegkundige die mij de vorige keer had zien spelen. Zij zingt ook graag en ik had haar gezegd dat ze altijd verzoeknummers kon indienen. Sommige zijn bekende, andere moet ik even opzoeken. De IC-verpleegkundige in kwestie werkt vandaag niet, dus ik kan me nog even voorbereiden voor de volgende keer. Nu maar eens eerst met mijn repertoire de IC op.
            Het is weer een middag met veel verschillende patiënten. Zo is er een oude man die niet meer goed bij is en bij mijn eerste liedje heerlijk in slaap valt. Er is familie die geëmotioneerd raakt, maar ook familie die meezingt. “Nog even iets luchtigers misschien, Valerie van Amy Winehouse bijvoorbeeld?” vraag ik. “Oh, dat is mijn liedje!” verzucht een familielid en ik nodig haar uit om mee te zingen. Zij nog met een brok in haar keel zingen we eerst samen en het laatste refrein zingt ze prachtig solo, terwijl ik mag begeleiden. Een bijzonder moment, vertellen de IC-verpleegkundigen mij later, die ik om het hoekje mee zag luisteren. Soms voelt het wat minder luchtig, zoals de patiënt die net weer zelfstandig kan ademen en weer voor het eerst zijn lippen kan bewegen. Of een patiënt die alleen maar stil kan liggen, en duidelijk de vader is van de oh zo stoere puber die naast zijn bed staat. De patiënten die nauwelijks kunnen bewegen of praten, maar je alsnog een applaus willen geven door ritmisch met hun vinder te tikken op de rand van hun bed. 
Met mijn haren eindelijk droog van de Utrechtse regen en mijn telefoon vol berichten van mijn andere werk stap ik weer de tram in. Terug in de realiteit, want de IC voelt een beetje alsof je je in de andere wereld begeeft. Wat zijn die verpleegkundigen toch lief. Die patiënten zo kwetsbaar, de familie vaak dankbaar. Vandaag was een lange sessie in het Antonius ziekenhuis in Nieuwegein. Waren het veel kamers zonder pauze? Speelde ik soms te lang of te veel? Vond ik het gewoon moeilijk om verder te gaan, wanneer je merkt dat je eigenlijk blijven spelen mag? Het maakt niet uit, iedereen neemt de tijd om naar mij te luisteren en ik speel ook rustig voor hen. Je past je automatisch aan op het ritme van de IC, de patiënten en soms ook het piepen van de apparatuur. Ook als de patiënt na een liedje genoeg heeft en juist als de patiënt in slaap valt. Zolang voor een paar nummers lang de storm maar even gaat liggen.

dinsdag 11 juni 2019

Bijzijn is meemaken.

Prachtige blog van een IC-verpleegkundige!

Ik werk nu bijna 4 jaar op de IC en wordt hier dagelijks geconfronteerd met de kwetsbaarheid van het leven. Patiënten en familie worden geleefd op de IC en hebben weinig regie. Het mooie van MuzIC vind ik dat patiënten en familie zelf kunnen aangeven of ze het prettig vinden dat er muziek wordt gespeeld voor ze. Even zelf een klein stukje eigen regie, wat zo ontzettend belangrijk is op deze momenten. 

Het is vandaag zondag 28 april, de derde keer dat een muzikant live-muziek komt spelen op onze IC van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Ik heb mijn dienst geruild zodat ik zelf weer mocht ervaren hoe de interactie is met de patiënten en familie. Ik vind het een tikkeltje spannend, maar kijk er ook weer erg naar uit. Even gaat de vraag door mijn hoofd ‘hoe gaan de patiënten, familie en verpleegkundigen vandaag reageren?’. Los daarvan ben ik ontzettend blij dat we dit mooie moment onze patiënten en familie weer kunnen bieden.
Vandaag ontvangen we harpiste Lies Joosten. Na een korte kennismaking gaan we samen de IC op. Al snel voelt het vertrouwt en goed. Lies is een heel fijn persoon die de behoeften van de patiënten en familie goed aanvoelt.
De eerste patiënt die we bezoeken is zelf ook muzikaal, net als haar zus die er ook bij aanwezig is. Ze heeft zelf een muziekstuk meegenomen dat ze wil zingen voor haar broer. Lies speelt op de harp mee terwijl de zus van de patiënt zingt voor haar broer. Een mooi en zeer gewaardeerd moment. ‘Een lust voor oog en oor’, schrijft de patiënt later.
Hierna bezoeken we een man die opgewekt mee dirigeert terwijl Lies speelt. Tegen zijn kleindochter vertelt hij hoe mooi hij het vindt. Samen met zijn vrouw, zoon en kleindochter geniet hij van dit moment.
Dan komen we bij een jonge man die ernstig ziek is. Hij geeft zich over aan de muziek en geniet zichtbaar. Lies heeft hier een mooie beschrijving over gegeven op deze blogsite.
Later die middag vraag ik hoe de patiënt het ervaren heeft. Hij geeft aan er geen woorden voor te hebben en zegt ‘dat heb je zelf gezien’. Dat is precies wat MuzIC doet en wat je pas ervaart als je erbij bent. Een paar maanden terug waren mensen om me heen wat sceptisch over MuzIC, maar nadat ze het zelf ervaren hebben, hoor ik de mooiste reacties terug. ‘Ontzettend ontroerend, rustgevend en betekenisvol voor de patiënten’, ‘Ik kreeg een brok in mijn keel’, ‘Het heeft me echt geraakt’, ‘Ik word er zelf emotioneel van’. 



Diezelfde middag nog rijd ik naar Zeeland voor een aantal dagen vakantie en ik geniet nog steeds na. Wat voelt het fijn dat we dit onze patiënten en familie kunnen bieden op deze zondagmiddag. 

Beter kan ik dit niet verwoorden. Buiten de kamer luisteren verpleegkundigen mee en ervaren hoe mooi het is. Een collega zoekt later op spotify een playlist van harpmuziek omdat het zo rustgevend is. Een andere collega’s schrijft ‘prachtig en emotioneel, het maakt veel los bij de patiënt en zijn familie’.
Ik heb dit uur wederom met een glimlach van oor tot oor gelopen op de afdeling en genoten van alle prachtige momenten, zowel blijde- als emotionele momenten. Een moment om even aan de IC omgeving te ontsnappen en een stukje menselijkheid te creëren op de IC.

Door: Eline Hooijen Schippers

maandag 20 mei 2019

'Niet meer de uitzondering'

Anouk Platenkamp voor MuzIC samen met Chris Kwik Intensivist Isala Zwolle.
MuzIC; livemuziek op de intensive care doet ook wat met ons professionals. Chris heeft er het volgende over geschreven;

'Onlangs had ik op de IC het genoegen om, als “gitarist-intensivist”, kort te mogen “jammen” met harpiste Anouk. Voor mij het samenspel van 2 verschillende instrumentalisten en instrumenten. 2 mensen die elkaar tevoren niet kenden, die een connectie maken.

IC collegae op de gang die als luisteraar hierdoor aangetrokken en geboeid werden.
Menselijke verbinding.

Zo stel ik mij dat ook voor bij een IC patiënt, voor wie in bijzijn van familie of vrienden muziek wordt gespeeld. Voor even is hij of zij niet meer patiënt, maar een luisteraar, een mens die verbinding maakt met naasten om hem heen.

Niet meer de uitzondering, maar één van de groep met gedeelde emoties en herinneringen.'


zaterdag 4 mei 2019

Verplegen met muziek op de IC

Ontzettend mooi wat Cor (IC-verpleegkundige) op eigen initiatief is gestart in het Rijnstate ziekenhuis. Hij heeft zijn gitaren op de afdeling staan om voor patiënten muziek te maken wanneer ze dat willen. En wat doet hij dit ook goed, zoals je kunt horen in de 2 video's!
De ervaringen die hij meemaakt zijn goud waard!

Live muziek op de intensive care

Vorig jaar september had ik een  avonddienst als IC verpleegkundige op de cardiologie waar ik eens per jaar twee maanden mee rouleer. Ik had een leuk gesprek met een patiënte over muziek en vertelde haar dat ik gitaar speel en zing. Mw speelde vroeger ook klassiek gitaar maar dit is door omstandigheden verwaterd. Ze vroeg me op een gegeven moment of ik de gitaar de volgende dienst mee wilde nemen. Het was in een weekend wanneer het meestal iets rustiger is en ik dacht “laat ik het doen als het druk is, dan houdt het op”. Toen ik de volgende dag met mijn gitaar op het werk kwam zaten mw en echtgenoot al op mij te wachten. Ik begon met een klassiek stukje waar we het de vorige dag over hadden gehad. Na de eerste noten kwamen tranen. Mw had aan dat stukje een hele goede herinnering waardoor het haar zo ontroerde. Hierna nog wat nummers gespeeld van de 60, 70 en 80e jaren. Vooral de nummers: 'Family tree' van Venice en 'Heart of gold' van Neil Young maakte een zeer positieve indruk op zowel mw als echtgenoot die ook af en toe meezong. De energie die mw kreeg door de muziek was enorm. Haar enthousiasme en die van haar echtgenoot leidde tot een blijvend contact. Van mevrouw en meneer kreeg ik een gitaar geschonken die ik kon gebruiken voor het spelen voor andere patiënten. Zeer verrast door dit gebaar, was het niet òf ik dit op de intensive care zou voortzetten, maar hoe!

Zowel Mw als echtgenoot hebben het gitaarspelen weer opgepakt. Echtgenoot had tijdens het spelen gefilmd en foto`s gemaakt. Deze mocht ik publiceren. Het filmpje, foto`s en mijn blog op het intranet in het ziekenhuis werd overweldigend positief ontvangen. Het filmpje op YouTube ging viraal en werd massaal gedeeld en geliked.




De intensivisten waren positief maar zagen het meer als iets spontaans en dus niet structureel. Op onze afdeling hebben we veel eenpersoons kamers waardoor het heel privé is als ik speel voor deze meest kwetsbare groep patiënten. Inmiddels heb ik een ruimte waar ik mijn gitaren (2) heb staan. Als er de ruimte en tijd is speel ik of plan ik het in als het kan. Dit jaar al vele malen mogen spelen voor patiënten met of zonder familie. De reacties van patiënten en familie zijn ontroerend, blij, ontspannend, grappig. Even de gedachten en zorgen vergeten.

Mijn ervaringen:
Bij een patiënt vele malen gespeeld. Hij is uiteindelijk met ontslag uit het ziekenhuis gegaan en we kregen een brief van zijn dochter dat ze nog regelmatig aan de muziek dachten. Door de live muziek is de dochter met haar broer zelf weer meer muziek gaan maken. Uit dankbaarheid had de dochter voor mij een cd met allerlei verschillende nummers gemaakt.

Een ander verhaal is een in coma liggende man na reanimatie. Ik vroeg aan de familie of ze het leuk vonden als ik een nummer zou spelen. Zij gaven aan dat dhr ook veel van muziek houdt. Na twee nummers zong de familie mee en kwam er een traantje uit het oog van dhr. Het meezingen gaf een soort van saamhorigheidsgevoel. Hele mooie herinnering hieraan.

Ook bij een in coma verkerende jongeman met nog twee jonge kinderen(8 en 10) speelde ik een aantal liedjes en hoorde achter mijn rug iemand huilen . Ik zag dat het de dochter van 8 was. Na het spelen sterkte gewenst en hoorde twee weken later van moeder dat haar dochter heel veel moeite met emotie had en niet kon huilen . Kon het moeilijk bevatten dat haar papa daar zo lag. Door de muziek ‘brak’ haar emotie en moest toen erg huilen en kon haar verdriet uiten.

Een andere patiënt, een oudere vrouw, vertelde na het spelen dat ze zich soms zo alleen voelde en soms de steun miste van een maatje. Ze vroeg of ik getrouwd was, wat ik beaamde en vroeg daarna of ik geen broer had. Mocht ook wat jonger zijn. Tijdens het spelen was mw aan het wiegen op de bedrand.

Een moeder zat aan het bed van haar zoon. Ik vroeg haar of ze het leuk vond als ik een nummer voor haar zoon zou spelen. Ze vertelde dat haar zoon erg van muziek hield. De moeder was in de eerste instantie wat afwijzend vanwege de tijd, want ze moest weer naar huis. Ik had toch besloten om te spelen op intuïtie. Na enkele noten gespeeld te hebben was de moeder zichtbaar ontroerd, maar genoot ook. Thuis had mw meteen haar dochter gebeld met de woorden: 'Nu heb ik toch wat moois meegemaakt!!' Haar dochter belde meteen naar de afdeling. Later heeft ze na het plaatsen van het filmpje een zeer positieve reactie gegeven op het filmpje op YouTube.

Vorige week nog een heel nerveuze vrouw die voor het plaatsen van een groot infuus even op onze afdeling kwam. Ze was heel gespannen. Ik zei dat ik wel een liedje voor haar kon spelen. In de eerste instantie dacht ze dat ik een grapje maakte. Na een paar zinnen gezongen te hebben begon mw te huilen. Tijdens de procedure heb ik gespeeld en onderging mw de behandeling ontspannen evenals de uitvoerende arts en collega. Mw vond het heel bijzonder.

Dit is een fragment van de mooie ervaringen die ik meemaak op de intensive care. Geleerd heb ik dat wat je speelt afhankelijk is van hoe ziek iemand is. Less is more zeggen ze wel eens! Het filmpje is ook gemaakt op de cardiologie en deze patiënte vond het ook mooi om slaggitaar te horen met mondharmonica. Dit maak ik op de intensive care eigenlijk nooit mee. Dan is het soms zachtjes een liedje, soms instrumentaal of soms al neuriënd. Zo afhankelijk van de situatie.


Het belang van muziek was voor mijzelf wel duidelijk. Het laatste half jaar merkte ik dat muziek bij de meest kwetsbare patiënten ontspanning gaf waardoor er meer ruimte komt voor emotie. Maar ook waardoor patiënten gemakkelijker onderzoeken cq behandelingen kunnen ondergaan.

Ik hoop in de nabije toekomst samen te werken met MuzIC.