maandag 27 januari 2020

'Wat fijn dat jullie er weer zijn!'

Opnieuw een prachtige ervaring van Rosanne! MuzIC wordt steeds groter, en steeds meer ziekenhuizen doen mee, nu ook het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Ga zo door!

Blog MuzIC Rosanne Alderliefste #6
d.d. 17 en 19 januari – UMCU en Jeroen Bosch Ziekenhuis

Vorige week mocht ik maar liefst twee keer spelen met Stichting MuzIC: eerst vertrouwd in het UMCU, vervolgens voor het eerst in het Jeroen Bosch Ziekenhuis dat gelijk vertrouwd voelde. MuzIC is aan het groeien: dat betekent meer ziekenhuizen, meer spelen en binnenkort ook meer muzikanten. In het UMCU kijken daarom twee nieuwe muzikanten in training mee, onder leiding van MuzIC medeoprichter Maria Eldering. Die extra paar ogen maken me natuurlijk wel wat zenuwachtig, maar uiteindelijk de middag extra bijzonder. Zo treffen we op een van de eerste kamer een echtpaar aan. Tranen rollen over de wangen van de vrouw bij het spelen van het eerste liedje. Wanneer ik vraag of ik een luchtiger liedje zal spelen, lacht ze me toe en schudt ze haar hoofd: “Nee hoor, dit hoort er ook allemaal bij.” zegt ze, terwijl ze met een zakdoek haar tranen dept. Als na het tweede liedje ook de man begint te snikken, sluiten we toch nog af met een vrolijker nummer. Bij het refrein wenk ik mijn medemuzikanten en zo zingt de hele kamer inclusief verpleging: “Oelalalala!” (Je begrijpt, dit is een verstopte prijsvraag). Na de laatste kamer praten we nog even na. De muzikanten die meeliepen vertellen wat hen opviel, wat ze mooi vonden om te zien en wat ze uitdagend leek. Ook delen we onze ervaringen met muziek en ziekenhuizen. Best wel fijn zo’n moment, meestal zet ik de middagen alleen op digitaal papier.
Naast deze fijne interactie in het UMCU, mocht ik afgelopen zondag voor het eerst in het Jeroen Bosch Ziekenhuis spelen. Op het stationsplein straalt de Drakenfontein mij toe. Met de gitaar op de OV-fiets zie ik binnen enkele minuten aan mijn rechterhand het ziekenhuis verschijnen. Ik race naar beneden en stal mijn fiets in het fietsenrek, waar de hagel nog op de grond lijkt te liggen. Nieuwsgierig stap ik het ziekenhuis binnen: alles ziet er nieuw en flitsend uit. Ik kijk om me heen en volg eigenwijs de eerste bordjes naar de IC, om vervolgens toch even terug te lopen naar de informatiebalie. Een vrolijke blonde jongen lacht me toe: “Toch maar even vragen?” Ik knik en hij bevestigt mijn route. Eenmaal op de intensive-careafdeling verdwaal ik weer. Ik grinnik om mezelf, terwijl ik aan de woorden van Maria denk: “Het is een kleine IC, het spreekt voor zich.” Gelukkig loop ik tegen een verpleegkundige aan die mij warm begroet: “Wat fijn dat jullie er weer zijn!” Ik leg haar uit dat het mijn eerst keer in dit ziekenhuis is. Zij lacht en brengt me naar de verantwoordelijke IC-verpleegkundige die mij zal begeleiden. Ik denk ondertussen aan hoe mooi het is dat MuzIC een “jullie” is geworden, als het ware een onderdeel van één grote IC-familie. De IC-verpleegkundige vertelt me dat meerdere patiënten hebben aangegeven dat zij muziek willen, andere twijfelen nog. “Helemaal goed,” zeg ik, “We gaan gewoon overal langs om het te vragen, nee zeggen kan altijd.”
Het wordt een bijzondere middag met speciale momenten. Opnieuw raken patiënt en familieleden geëmotioneerd bij het spelen van een voor mij vrolijk liedje. Het is soms zo bizar met muziek: je weet nooit zeker wat voor gevoel een liedje bij iemand opwekt, maar ik ga er vaak wel vanuit dat de meeste mensen van dezelfde liedjes vrolijk of verdrietig worden. Op dit soort momenten blijkt maar weer hoe uniek emoties en waarschijnlijk de bijbehorende herinneringen zijn. Die middag speel ik nog zachte liedjes bij een jonge patiënt die heerlijk door de muziek heen slaapt en zing ik een zo klassiek mogelijk popliedje voor een patiënt die André Rieu had aangevraagd – het valt gelukkig in de smaak. In sommige kamers begin ik meteen te spelen, in andere vraag ik de patiënten wat zij graag willen horen. Uit volle borst zing ik een van mijn favoriete liedjes voor de patiënt die antwoordt: “U kiest!”, en ik mag zelfs een tweede liedje kiezen. Naderhand vragen IC-verpleegkundige mij nieuwsgierig hoe hun patiënten het vonden en ik vraag hen of ze de volgende keer willen meezingen. Leuk hoe de meesten bescheiden antwoorden dat ze dat maar aan ons overlaten, nog leuker als ze zeggen: “misschien de volgende keer!”. Ik zal dan in ieder geval “oelalalalala” er weer ingooien, dat is net zoals de goede zorg voor patiënten vast iets ziekenhuis-overstijgend.


www.muz-ic.nl

maandag 23 september 2019

'Met mijn hobby op mijn werk'


Prachtig om te zien hoe MuzIC ook artsen inspireert om muziek te gaan maken op hun IC! Het is weer duidelijk dat muziek een positieve invloed heeft op patiënten, personeel en familie.

Met mijn hobby op mijn werk

Sinds de maand december ben ik begonnen met pianospelen op onze IC in het HMC in Den Haag. Enthousiast gemaakt door initiatieven zoals MuzIC kwam binnen onze intensivistengroep de gedachte op dat onze IC wellicht ook iets zou kunnen doen met muziek op de IC. Door enkele van mijn collega-intensivisten werd contact gelegd met de initiatiefnemers van MuzIC, vooral om hun ervaringen te horen en om ideeën op te doen. Maar dan is er nog meer voor nodig om ook daadwerkelijk muzikanten op je IC te hebben staan die voor de patiënten kunnen spelen. Daarnaast was de vraag ook of onze IC er wel voor geschikt is en of het allemaal praktisch goed uit te voeren is. 
Toen kreeg ik het idee om zelf te gaan spelen op onze IC. Pianospelen is 1 van mijn grootste hobby’s en wat is er mooier dan hobby en werk te kunnen combineren? Ik sleepte mijn elektrische piano mee naar het ziekenhuis en heb op een avond tijdens een rustige dienst mijn piano op onze IC neergezet. Onze IC bestaat uit twee units van ieder 8 bedden, waarbij alle 8 kamers op 1 ruimte uitkomen. Ik heb mezelf met de piano en een kleine versterker middenin de ruimte geposteerd en begon met een rustig ritme met gepast volume improvisatiemuziek te spelen. De piepjes van de monitors op de IC, het zuigende geluid van de beademingsmachines, het hoesten van de patiënten en het geroezemoes van de artsen en verpleegkundigen leken wat naar de achtergrond te geraken. 
Vanuit mijn ooghoek zag ik de armen van een patiënt omhoog komen, die zachtjes meebewogen op het ritme van de muziek. De verpleegkundigen liepen langs mij heen-en-weer om voor hun patiënten te zorgen, maar de muziek leek wel voor een algehele rust te zorgen, zowel bij de patiënten als bij het IC-team. Ik heb meerdere keren gezien dat de hartfrequentie en ademhalingsfrequentie van patiënten beduidend lager werden tijdens het spelen. Daarnaast heb ik van meerdere patiënten gehoord dat ze het fijn vonden om naar de muziek te luisteren en datzelfde geldt voor de verpleegkundigen op onze IC.
Ik vind het een mooie ervaring om op mijn eigen IC muziek te kunnen maken, te midden van de patiënten waar ik voor zorg en de verpleegkundigen waar ik dagelijks mee werk. Het voordeel van spelen op mijn eigen IC is dat ik heel goed in kan schatten welke momenten wel en welke momenten niet geschikt zijn om te spelen. Ik ben van plan om door te gaan met pianospelen op onze IC, maar hoop dat we uit kunnen breiden met meer muzikanten die ook hun instrument kunnen bespelen op een, op het eerste oog, wat ongewone plek. Hoewel ik denk dat we de muziek niet per se als een behandeling moeten zien, geloof ik wel dat muziek kan zorgen voor rust en ontspanning en daarmee op een positieve manier kan bijdragen aan het herstel en welzijn van onze patiënten.

Peter van Vliet (neuroloog-intensivist Haaglanden Medisch Centrum, Den Haag)

zaterdag 24 augustus 2019

'Ik kweekte mijn geheugen terug.'


Ex IC-patient, Martin, vertelt over zijn zeer indrukwekkende ervaring met de kracht van muziek op het brein! Wat ongelooflijk mooi wat het maken van muziek hem heeft opgeleverd, na zijn kritieke IC-opname. Dit toont nog maar eens aan dat muziek een stimulerend, en daarmee helend, effect kan hebben op het brein!

" Korte termijn geheugen.

Het is oktober 2002.
Wat zit daarin? Miska is met mijn vrouw Rita op zolder en wijst naar mijn gitaarkoffer. De gitaar van opa, zegt Rita. Ik heb hem in 1994 gekocht van mijn gitaarleraar. Na 6 jaar stopte ik door tijdgebrek. Mijn gitaar verdween in de koffer en later naar zolder. 'Zien' vraagt Miska, ze is 2 jaar. 
Een jaar daarvoor op 30 augustus was ik in blinde paniek met een legionella besmetting binnengebracht op de IC van het Weezenlanden ziekenhuis in Zwolle. Mijn longen zaten vol bacteriën en de afvalstoffen daarvan vergiftigde mijn bloed. De koorts was extreem hoog, ik had ernstige severe sepsis en nog een longcapaciteit van slechts 25%. Mijn lichaam zat onder de blauwe en zwarte vlekken, mijn inwendige organen stonden op het punt van afsterven en ik was in coma gebracht. Omdat er toch niets te redden viel gebruikten ze me als proefkonijn voor een experimenteel middel tegen sepsis. Elke dag hoort mijn gezin in gesprekken met de artsen hoe de staat is. In de tweede week laten ze me langzaam en gefaseerd bijkomen. 
Ik hoor nieuws. Aanslag, twin towers en “vraag” een verpleger de radio uit te zetten. Ik kan alleen met mijn ogen wenken. Door de "tube-beademing" is praten niet mogelijk. Door coördinatieproblemen kan ik ook niet schrijven. Communicatie is onmogelijk. Ik leef fysiek in mezelf, ik in een lichaam. Ik lig op een elektrisch bed die automatisch opgeblazen wordt en leegloopt, armen gestrekt langs mijn lichaam de polsen omhoog. In mijn rechterpols zit een kraantje. Hieruit tappen ze tweemaal daags buisjes bloed. Elke ochtend lichten ze me op om een koude harde plaat onder mijn rug te leggen voor longfoto’s. Overal zitten slangen in en aan. Geeft een metertje te weinig zuurstof aan in het bloed dan gaat een kraantje verder open. Bij te weinig vocht draaien ze aan een andere. Bij te veel draaien ze hem ietsje dicht. 
Ik hoor de artsen praten dat ze rekening houden met onherstelbaar hersenletsel door de langdurige narcose en de vele chemicaliën. Een jaar later bleek inderdaad dat veel hersencellen verloren waren gegaan. Mijn korte termijn geheugen is rampzalig. Ik voel gedachten of dingen die ik moet onthouden langzaam wegvlieden. En even later voel ik dat er iets was maar ik weet niet meer wat.

Miska en Rita komen de huiskamer binnen met mijn oude gitaar. Miska zegt 'Opa spelen!'. Gelukkig vond ze het al mooi dat er überhaupt geluid uit kwam, want veel meer lukte me niet. Vanaf dat moment hield ik mijn gitaar in de buurt en probeerde af en toe wat. Het was voldoende om wat akkoorden te kunnen spelen, iets Braziliaans of beetje Jazz. Maar tot mijn grote frustratie lukte het niet te onthouden wat en hoe ik speelde. 
Ik vond op internet muziekstukken soms met akkoorden erbij meestal alleen met de benaming dus A, Em of B7. Ik kopieerde de nummers naar “word” en luisterde naar het origineel terwijl ik akkoorden uitprobeerde. De volgende dag moest ik opnieuw beginnen, was ik alles weer kwijt. Wat zegt C of G of D7 als je niet weet waar het voor staat? Ik probeerde bij de uitgeprinte tekst figuurtjes te tekenen van 6 snaren gekruist door 5 fretten (de metalen stripjes op de hals). Hierdoor kon ik zien waar ik mijn vingers moest zetten. Vervolgens besloot ik ze in Paint te tekenen. Zo ontstond een bestand van mijn akkoorden op naam en op positie en kon ik ze steeds opnieuw gebruiken. 6 snaren gekruist door fretten met hierop in zwarte punten de vingerzetting, de positie op de hals en de naam erboven (Google maar naar chords). Dankzij de figuurtjes wist ik hoe en op welk moment ik wat moest spelen. 
Al snel merkte ik voortgang in mijn spel. Door de steeds moeilijkere nummers die ik koos moest ik bij elke keer akkoorden bijtekenen. Na ongeveer een jaar tekenen, zien, spelen en luisteren merkte ik eigenlijk ook nog iets anders, mijn geheugen werd steeds beter. De “bijwerking” bleek te zijn, dat andere “loze” hersencellen werden aangezet de functie van mijn korte termijn geheugen over te nemen. Ik kweekte feitelijk mijn eigen geheugen terug. Dankzij de aansporing van Miska kreeg ik mijn geheugen terug, heb een bestand van 600 akkoorden en speel puur voor eigen genoegen met plezier veel mooie nummers.
Op 11 september 2019 wordt ik in mijn tweede leven 18 jaar en Miska 19 in het haar eerste."


Martin van Heyningen



"Ik begin te zingen en de moeder breekt."




Ontzettend fijn dat Rosanne telkens deze indrukwekkende en emotionele ervaringen zo mooi op papier zet. Ze weet ons allen te raken met haar ervaringen, de tranen springen meteen in mijn ogen.. Wat een mooi werk leveren de muzikanten en organisatie van MuzIC. Dit is zoveel meer dan goud waard!

Blog MuzIC Rosanne Alderliefste #5
d.d. 16 augustus 2019 - UMCU

Emoties, zo ontzettend veel emoties! Nu sta ik bekend als dramaqueen (alleen omdat ik ooit de rol van Medea vertolkte, dat begrijp je), maar vandaag was ik vast niet de enige met een hoop verschillende gevoelens. De dag begint met mijn knappe geliefde uitzwaaien, die een weekendje met mijn schoonmoeder en aanhang wegvliegt. Mijn schoonmoeder wilde nog zo graag een keer naar Zuid-Frankrijk, waarschijnlijk voor haar de laatste keer. Bij het inpakken van mijn gitaar heb een lichte brok in mijn keel, maar ik ben ook hyper. Natuurlijk door de twee extra sterke koffies die ik deze ochtend gulzig dronk, maar vooral door de gedachte dat ik weer iets moois ga doen vandaag: muziek maken op de intensive care. In de stationshal wordt de piano bespeeld, de cassière lacht als ik mijn broodje afreken en mijn medereizigers stralen de rust uit van het voorlopig nog niet in te hoeven stappen. Eenmaal in de trein voel ik mezelf toch ietwat neerslachtig naar de voorbijtrekkende landschappen kijken. Mijn zangdocent zei ooit dat hij dat een oud woord vond, neerslachtig, een beetje zwaar ook. Ik vind het wel mooi, want een synoniem ervan is ‘in mineur gestemd’ en dat past weer zo lekker.
Als ik in Utrecht het ziekenhuis inloop ben ik weer sharp en zie ik geen reden om mij te beroepen op force majeure (twee woordgrappen in één zin, moet wel een beetje luchtig blijven). Op de intensive care word ik weer warm ontvangen door de IC-verpleegkundige. Ik vraag hem of het druk is vandaag, want de IC oogt kalm. Of is dat soms een vreemde vorm van optisch bedrog, als gevolg van alle patiënten in aparte kamers, gescheiden van de buitenwereld door sluisdeuren en glazen muren? De nuchtere IC-verpleegkundige verwijst me naar een ruimte om mijn spullen uit te pakken. Onderweg word ik nageroepen door een andere IC-verpleegkundige: “Muzikante! Muzikante!”. Ik draai me om en kijk haar vragend aan, terwijl ze mijn kant op holt. “Ja, de patiënte in die kamer daar wil héél graag muziek. Dat heeft ze al vaker gehad en dat vond ze heel fijn. We moeten straks iets met haar doen, dus het is fijn als het daarvoor kan. Kan je bij haar komen?” Ze pauzeert en ik zie dat ze mij bekijkt, in m’n regenjas met verwilderd haar en ontstemde gitaar, alsof het nu ook bij haar doordringt dat ik nog even moet landen. “Of moet je nog omkleden ofzo?” vraagt ze. Ik grinnik en bewonder haar vastberadenheid om voor haar patiënte muzikale afleiding te organiseren.
 Niet veel later sta ik voor de kamer. Het is de kamer van de patiënt die aangegeven heeft dat er foto’s mogen worden gemaakt voor een krantenartikel over MuzIC. Terwijl we op de fotograaf wachten, start een IC-verpleegkundige op de gang zijn grappen. “Nou begin maar, maar je hoeft niet met je tanden te spelen hoor! Of moeten we je haar nog doen of wat make-up?” Ik nodig hem uit om mee te zingen, maar dat hoeft niet zo van hem. Samen met de vriendelijke fotograaf lopen we de kamer binnen. Daar ligt de patiënte, als kersverse verloofde van de man die naast haar zit, vertelt de verpleegkundige mij. Hartjesballonnen pronken aan het bed. “Gefeliciteerd! Ervan uitgaande dat ze ja heeft gezegd natuurlijk.” flap ik eruit. Gelukkig wordt er gelachen, ook míjn flauwe grappen mogen op de IC. Terwijl ik liefdesliedjes voor het toekomstige bruidspaar speel, beweegt de fotograaf zich netjes en rustig door de ruimte. Familieleden maken ook vaak foto’s en filmpjes, maar ik merk dat zo’n professionele camera in je snoet een beetje vreemd voelt in zo’n intieme zetting. Dat weegt natuurlijk niet op tegen het feit dat het is superfijn is dat er aandacht is voor dit project én dat de familie dankzij de foto’s straks hopelijk een mooie herinnering heeft aan deze ervaring. Bij het laatste liefdesliedje houden de tortelduifjes elkaar vast en wanneer ik zing over hoe prachtig de bruid eruitziet in haar jurk, kijkt het mooie koppel elkaar verliefd aan.
Met de emotieteller al op flinke toeren leidt de verpleegkundige me naar de volgende patiënt, een jonge man met zijn ouders. Ik begin te zingen en de moeder breekt. De jongen opent zijn ogen half en kijkt ons aan. “Oh jonge toch...” stamelt de moeder en draait zich om naar mij. “Kijk nou toch. Hij ziet je spelen hoor! Hij ziet ons hoor!” Ze zingt haar zoon liefdevol toe en fluistert zachtjes lieve dingen. De vader omhelst de IC-verpleegkundige die meeluistert: “Dankjewel dat je dit geregeld hebt, man.” De moeder omhelst na het zingen ook mij. Nu ik dit zo schrijf herleef ik het moment met prikkende tranen achter m’n ogen, maar op dat moment knuffel ik terug en vraag ik of ze het fijn vinden als ik nog wat speel. “Och ja, je mag hier de hele middag blijven doorgaan als je wil.” Ik speel nog een paar rustige nummers en beloof hen later nog even terug te komen als ze dat fijn vinden. Er is nog een andere patiënt die toch ook heel graag muziek wil horen. Zij kan niet spreken, maar communiceert wel met haar ogen. Ik begin te spelen en dan, tijdens een van de liedjes, strekt ze haar arm uit en pakt met haar linkerhand die van haar IC-verpleegkundige stevig vast. Met haar rechterhand wenkt ze ook de andere IC-verpleegkundige en pakt zijn hand in de hare. Dan kijkt ze mij aan, ze wil ook mijn hand. ‘Och jeetje…’ stamelt de IC-verpleegkundige ontroert. Ik laat mijn gitaar los, pak haar vast en zing de rest a capella. Hoewel ik het liefst de hele dag op de IC blijf spelen voor patiënten en verpleegkundige die daar behoefte aan hebben, voel ik dat het tijd is om af te ronden. Toch bied ik iedere IC-medewerker die mij op de terugweg aanspreekt aan om nog iets voor hen te spelen. Het is zo fijn om te zien dat muziek mensen nieuwsgierig maakt, voor een beetje afleiding zorgt en vaak precies de juiste snaar raakt. Op het tempo van de muziek uit mijn oortjes loop ik het ziekenhuis uit. Ik heb een soort sugar rush aan emoties binnen een harmonie van indrukken. Oftewel, tijd voor een biertje.
Op het moment dat ik dit schrijf zit ik in de trein terug naar huis. Het enige dat me tegenhoudt om niet te huilen is dat ik dat niet graag publiekelijk doe, tenzij voor de camera of op toneel natuurlijk. Of komt het weer door de gedachte die gelijk na deze emotiewave komt? Mon dieu, wat is dit toch mooi werk. Wat zijn die patiënten dapper en de IC-verpleegkundigen stoer. Ik weet het, als je m’n andere blogs hebt gelezen val ik in herhaling. Van complimenten kan je nooit te veel geven las ik ooit ergens. Top dus van jou, dat je nu de tijd neemt om iets over MuzIC te lezen (geen grap, ook niet sarcastisch).  Inmiddels bijna terug in Amsterdam, niet vergeten uit te stappen. Ik vang nog een gesprek op van twee net zo uitgelaten studenten die ook duidelijk zin hebben in weekend. “Ze hebben de deadline verplaatst, super chill.” Ik had me voorgenomen straks nogal streng te zijn met deadlines. Wat denk je, zou ik als alternatief mijn studenten ook met een muzikale intervisie blij kunnen maken? Ik ga alvast opzoek naar liedjes over circulaire economie en anders mag ik vast ‘Eliminating waste and the continual use of resources Makes the World Go Round’ van Madonna of ‘You Spin me Around (Like energy and material loops)’ van Jessica Simpson lenen. Krijg ik vast geen complimenten voor, maar hoe egocentrisch Medea ook leek, spelen op de IC doe ik niet voor het applaus. Wel voor de sterke ouders, waar ik als laatste vandaag bij terugkeerde en inmiddels ook oma meezong en opa de melodieën floot. En voor de IC-medewerker op de gang die ‘wel iets wilde horen’ en zo ongeremd ‘Laat Me’ mee zong dat de andere verpleegkundigen en familieleden verbaasd doch vermaakt kwamen kijken. Emoties, zo veel emoties. Straks m’n eigen lieve dramaqueen ophalen van de crėche om samen het weekend én het leven vieren. Don’t worry, ik geef hem nog geen bier.

woensdag 31 juli 2019

“Oh, dat is mijn liedje!”


Na lange tijd weer een prachtige blog van Rosanne Alderliefste! 

En door het fantastische werk van de muzikanten, het team eromheen, en in het bijzonder de initiatiefneemster Lorette Gijsbers, wie iedereen bij elkaar heeft gebracht, is MuzIC nu een stichting!!




Blog MuzIC Rosanne Alderliefste #4
d.d. 12 juli 2019

Vandaag is het onstuimig weer in Utrecht. Optimistisch – of misschien vergeten op de buienrader te kijken – heb ik geen paraplu meegenomen. Op Utrecht Centraal wachten alle reizigers braaf tot de ergste hoosbui voorbij is. Ik kijk op mijn horloge, kijk nog eens goed om me heen of ik nog ergens snel een paraplu kan scoren en rits dan mijn jas goed dicht. Het is nog wel even met de tram naar Nieuwegein en ik wil ruim op tijd zijn. Ik denk aan de gitaarwinkel die mij speciaal deze gitaarhoes verkocht opdat ik de Amsterdamse regen zou kunnen trotseren. Dat moet dan ook wel in Utrecht lukken, denk ik bij mezelf, en ik zet het op een moedig sprintje.
            Doorweekt van minder dan vijf minuten trappen naar beneden stap ik de tram in. Mascara uitgelopen en wet hair look, maar mijn gitaar heeft nergens last van. Als ik mijn mobiel open om naar wat muziek te luisteren moet ik lachen om mijn bericht op Instagram. Een foto van mijn wapperende haren in een licht zonnetje over hoe je je nooit moet laten intimideren door de stad Amsterdam. Het liefst voeg ik er een selfie aan toe met de tekst: “als men de regen trotseren kan, dan behoort met thuis in Amsterdam”. Maar ik ben in Utrecht en ik wil wel eerlijk blijven. Ik veeg de mascara van mijn wangen en volg de stad door de beslagen ruiten.
            Eenmaal in het ziekenhuis ril ik van de kou, maar ik word lief ontvangen door een IC verpleegkundige die me de keuken wijst. Nippend van mijn warme kopje thee stem ik mijn gitaar, terwijl een andere IC verpleegkundige de kamer binnenkomt. “Het is een onrustige dag, net zoals het buiten.”, vertelt ze me. Misschien voelen de patiënten dat wel, of verlangen ze juist om net zoals ik weer even de regen te kunnen voelen. “Hopelijk kan jij met jouw muziek wat rust brengen. Niet alleen voor de patiënten en familie, maar voor de hele IC.” vervolgt ze. Voordat we starten laat ze nog wat muzieksuggesties zien van een andere IC verpleegkundige die mij de vorige keer had zien spelen. Zij zingt ook graag en ik had haar gezegd dat ze altijd verzoeknummers kon indienen. Sommige zijn bekende, andere moet ik even opzoeken. De IC-verpleegkundige in kwestie werkt vandaag niet, dus ik kan me nog even voorbereiden voor de volgende keer. Nu maar eens eerst met mijn repertoire de IC op.
            Het is weer een middag met veel verschillende patiënten. Zo is er een oude man die niet meer goed bij is en bij mijn eerste liedje heerlijk in slaap valt. Er is familie die geëmotioneerd raakt, maar ook familie die meezingt. “Nog even iets luchtigers misschien, Valerie van Amy Winehouse bijvoorbeeld?” vraag ik. “Oh, dat is mijn liedje!” verzucht een familielid en ik nodig haar uit om mee te zingen. Zij nog met een brok in haar keel zingen we eerst samen en het laatste refrein zingt ze prachtig solo, terwijl ik mag begeleiden. Een bijzonder moment, vertellen de IC-verpleegkundigen mij later, die ik om het hoekje mee zag luisteren. Soms voelt het wat minder luchtig, zoals de patiënt die net weer zelfstandig kan ademen en weer voor het eerst zijn lippen kan bewegen. Of een patiënt die alleen maar stil kan liggen, en duidelijk de vader is van de oh zo stoere puber die naast zijn bed staat. De patiënten die nauwelijks kunnen bewegen of praten, maar je alsnog een applaus willen geven door ritmisch met hun vinder te tikken op de rand van hun bed. 
Met mijn haren eindelijk droog van de Utrechtse regen en mijn telefoon vol berichten van mijn andere werk stap ik weer de tram in. Terug in de realiteit, want de IC voelt een beetje alsof je je in de andere wereld begeeft. Wat zijn die verpleegkundigen toch lief. Die patiënten zo kwetsbaar, de familie vaak dankbaar. Vandaag was een lange sessie in het Antonius ziekenhuis in Nieuwegein. Waren het veel kamers zonder pauze? Speelde ik soms te lang of te veel? Vond ik het gewoon moeilijk om verder te gaan, wanneer je merkt dat je eigenlijk blijven spelen mag? Het maakt niet uit, iedereen neemt de tijd om naar mij te luisteren en ik speel ook rustig voor hen. Je past je automatisch aan op het ritme van de IC, de patiënten en soms ook het piepen van de apparatuur. Ook als de patiënt na een liedje genoeg heeft en juist als de patiënt in slaap valt. Zolang voor een paar nummers lang de storm maar even gaat liggen.

dinsdag 11 juni 2019

Bijzijn is meemaken.

Prachtige blog van een IC-verpleegkundige!

Ik werk nu bijna 4 jaar op de IC en wordt hier dagelijks geconfronteerd met de kwetsbaarheid van het leven. Patiënten en familie worden geleefd op de IC en hebben weinig regie. Het mooie van MuzIC vind ik dat patiënten en familie zelf kunnen aangeven of ze het prettig vinden dat er muziek wordt gespeeld voor ze. Even zelf een klein stukje eigen regie, wat zo ontzettend belangrijk is op deze momenten. 

Het is vandaag zondag 28 april, de derde keer dat een muzikant live-muziek komt spelen op onze IC van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Ik heb mijn dienst geruild zodat ik zelf weer mocht ervaren hoe de interactie is met de patiënten en familie. Ik vind het een tikkeltje spannend, maar kijk er ook weer erg naar uit. Even gaat de vraag door mijn hoofd ‘hoe gaan de patiënten, familie en verpleegkundigen vandaag reageren?’. Los daarvan ben ik ontzettend blij dat we dit mooie moment onze patiënten en familie weer kunnen bieden.
Vandaag ontvangen we harpiste Lies Joosten. Na een korte kennismaking gaan we samen de IC op. Al snel voelt het vertrouwt en goed. Lies is een heel fijn persoon die de behoeften van de patiënten en familie goed aanvoelt.
De eerste patiënt die we bezoeken is zelf ook muzikaal, net als haar zus die er ook bij aanwezig is. Ze heeft zelf een muziekstuk meegenomen dat ze wil zingen voor haar broer. Lies speelt op de harp mee terwijl de zus van de patiënt zingt voor haar broer. Een mooi en zeer gewaardeerd moment. ‘Een lust voor oog en oor’, schrijft de patiënt later.
Hierna bezoeken we een man die opgewekt mee dirigeert terwijl Lies speelt. Tegen zijn kleindochter vertelt hij hoe mooi hij het vindt. Samen met zijn vrouw, zoon en kleindochter geniet hij van dit moment.
Dan komen we bij een jonge man die ernstig ziek is. Hij geeft zich over aan de muziek en geniet zichtbaar. Lies heeft hier een mooie beschrijving over gegeven op deze blogsite.
Later die middag vraag ik hoe de patiënt het ervaren heeft. Hij geeft aan er geen woorden voor te hebben en zegt ‘dat heb je zelf gezien’. Dat is precies wat MuzIC doet en wat je pas ervaart als je erbij bent. Een paar maanden terug waren mensen om me heen wat sceptisch over MuzIC, maar nadat ze het zelf ervaren hebben, hoor ik de mooiste reacties terug. ‘Ontzettend ontroerend, rustgevend en betekenisvol voor de patiënten’, ‘Ik kreeg een brok in mijn keel’, ‘Het heeft me echt geraakt’, ‘Ik word er zelf emotioneel van’. 



Diezelfde middag nog rijd ik naar Zeeland voor een aantal dagen vakantie en ik geniet nog steeds na. Wat voelt het fijn dat we dit onze patiënten en familie kunnen bieden op deze zondagmiddag. 

Beter kan ik dit niet verwoorden. Buiten de kamer luisteren verpleegkundigen mee en ervaren hoe mooi het is. Een collega zoekt later op spotify een playlist van harpmuziek omdat het zo rustgevend is. Een andere collega’s schrijft ‘prachtig en emotioneel, het maakt veel los bij de patiënt en zijn familie’.
Ik heb dit uur wederom met een glimlach van oor tot oor gelopen op de afdeling en genoten van alle prachtige momenten, zowel blijde- als emotionele momenten. Een moment om even aan de IC omgeving te ontsnappen en een stukje menselijkheid te creëren op de IC.

Door: Eline Hooijen Schippers

maandag 20 mei 2019

'Niet meer de uitzondering'

Anouk Platenkamp voor MuzIC samen met Chris Kwik Intensivist Isala Zwolle.
MuzIC; livemuziek op de intensive care doet ook wat met ons professionals. Chris heeft er het volgende over geschreven;

'Onlangs had ik op de IC het genoegen om, als “gitarist-intensivist”, kort te mogen “jammen” met harpiste Anouk. Voor mij het samenspel van 2 verschillende instrumentalisten en instrumenten. 2 mensen die elkaar tevoren niet kenden, die een connectie maken.

IC collegae op de gang die als luisteraar hierdoor aangetrokken en geboeid werden.
Menselijke verbinding.

Zo stel ik mij dat ook voor bij een IC patiënt, voor wie in bijzijn van familie of vrienden muziek wordt gespeeld. Voor even is hij of zij niet meer patiënt, maar een luisteraar, een mens die verbinding maakt met naasten om hem heen.

Niet meer de uitzondering, maar één van de groep met gedeelde emoties en herinneringen.'